آشنایی با انواع پراپ فرم ها و مقایسه آن ها

اصطلاح «پراپ فرم» (Prop Firm) ممکن است در نگاه اول فقط به یک نوع شرکت معاملاتی اشاره کند، اما در عمل مدل‌های متفاوتی با این عنوان شناخته می‌شوند. اگر این عبارت را به یک معامله‌گر سابق وال‌استریت بگویید، احتمالاً شرکتی را تصور می‌کند که معامله‌گران حرفه‌ای را استخدام می‌کند تا با سرمایه خود شرکت در بازار فعالیت کنند. در مقابل، بسیاری از معامله‌گران آنلاین امروز با شنیدن «پراپ فرم» به شرکت‌هایی فکر می‌کنند که با دریافت هزینه ارزیابی، امکان دسترسی به حساب تأمین سرمایه را فراهم می‌کنند.

هر دو برداشت درست است و همین موضوع یکی از دلایل اصلی سردرگمی درباره انواع پراپ فرم‌هاست. در این مقاله ابتدا تعریف دقیق پراپ فرم را بررسی می‌کنیم، سپس دو گروه اصلی آن یعنی پراپ فرم‌های نهادی و شرکت‌های تأمین سرمایه خرده‌فروشی را مقایسه کرده و زیرمجموعه‌های هر گروه را توضیح می‌دهیم. در ادامه نیز مدل درآمدی پراپ فرم‌ها و نکاتی را بررسی می‌کنیم که پیش از انتخاب یک شرکت باید در نظر بگیرید.

  پراپ فرم چیست؟

اگر اصطلاحات تخصصی را کنار بگذاریم، تعریف پراپ فرم ساده است: شرکت‌های معاملاتی اختصاصی یا Proprietary Trading Firms با سرمایه خود شرکت در بازارهای مالی معامله می‌کنند. بنابراین، شرکت از نتایج معاملات خود سود می‌برد و زیان‌های مربوط به سرمایه‌ای را که در معاملات به کار گرفته است نیز متحمل می‌شود.

همین ویژگی، یعنی معامله با سرمایه اختصاصی شرکت برای حساب خود شرکت، مهم‌ترین تفاوت پراپ فرم با بسیاری از کسب‌وکارهای مالی دیگر است. اصطلاح «پراپ شاپ» (Prop Shop) نیز در برخی منابع، به‌خصوص در فضای معاملات نهادی، به‌جای Prop Firm استفاده می‌شود و در اصل به همین مفهوم اشاره دارد.

البته برخی پراپ‌شاپ‌ها ممکن است از معامله‌گر بخواهند بخشی از سرمایه شخصی خود را به‌عنوان سرمایه در معرض ریسک قرار دهد. بنابراین اگر در حال بررسی یک میز معاملاتی داخلی (In-house) هستید، باید شرایط مربوط به سرمایه شخصی معامله‌گر را به‌دقت بررسی کنید.

 

دو نوع اصلی پراپ‌فرم‌ها

تقریباً تمام مدل‌های پراپ فرم را می‌توان در یکی از دو گروه اصلی قرار داد، اما این دو گروه از نظر ساختار و نحوه فعالیت تفاوت زیادی دارند. پراپ فرم نهادی، معامله‌گران را مانند یک کارفرمای معمولی استخدام می‌کند. فرد برای موقعیت شغلی درخواست می‌دهد، مراحل مصاحبه را پشت سر می‌گذارد و در صورت استخدام، معمولاً حقوق ثابت و پاداش عملکرد دریافت می‌کند. معامله‌گر برای استخدام شدن هزینه ارزیابی پرداخت نمی‌کند و شرکت سرمایه خود را پشت معاملات او قرار می‌دهد.

در مقابل، شرکت‌های تأمین سرمایه خرده‌فروشی مدل پراپ را به فضای آنلاین آورده‌اند. در این مدل، معامله‌گر معمولاً به‌جای درخواست استخدام، هزینه‌ای برای ارزیابی پرداخت می‌کند و در یک حساب دمو، طبق مجموعه‌ای از قوانین معامله می‌کند. در صورت موفقیت، ممکن است حساب تأمین سرمایه دریافت کند و درصدی از سود معاملات به او تعلق بگیرد. بسته به شرکت، حساب تأمین سرمایه می‌تواند شبیه‌سازی‌شده یا مبتنی بر سرمایه واقعی باشد. بنابراین یک مسیر اساساً مسیر استخدام است و مسیر دیگر یک برنامه ارزیابی پولی برای دستیابی به حساب تأمین سرمایه. اشتباه گرفتن این دو مدل یکی از رایج‌ترین سوءبرداشت‌ها درباره پراپ فرم‌هاست.

مقایسه پراپ فرم نهادی و تأمین سرمایه خرده‌فروشی

 

این تفاوت برای معامله‌گری که تصور می‌کند حساب تأمین سرمایه همانند یک شغل تمام‌وقت عمل می‌کند اهمیت زیادی دارد. حساب تأمین سرمایه یک جایگاه شغلی نهادی با حقوق ماهانه نیست؛ بلکه محصولی متفاوت است که برای معامله‌گر مستقل امکان معامله در چارچوب سرمایه و قوانین شرکت را فراهم می‌کند.

انواع پراپ فرم‌های نهادی

پراپ فرم‌های نهادی شکل سنتی‌تر معاملات اختصاصی را نمایندگی می‌کنند و خودشان به چند مدل تقسیم می‌شوند. شرکت‌های پراپ مستقل با سرمایه خود و بدون وابستگی مستقیم به یک بانک فعالیت می‌کنند. Jane Street و Jump Trading از نمونه‌های شناخته‌شده این گروه هستند.

میزهای معاملاتی اختصاصی بانک‌ها نیز واحدهایی داخلی هستند که با سرمایه بانک معامله می‌کنند. با این حال، قانون ولکر (Volcker Rule)، که در چارچوب قانون Dodd-Frank قرار دارد، از سال 2014 فعالیت‌های معاملاتی اختصاصی بانک‌ها را به شکل قابل‌توجهی محدود کرده است. میزهای معاملاتی کارگزار-معامله‌گران نیز می‌توانند ساختارهای مختلفی از جمله واحدهای معاملاتی اختصاصی، پراپ‌شاپ‌ها، صندوق‌های پوشش ریسک و عملیات معاملات فرکانس بالا (HFT) داشته باشند.

نوع دیگری از این فعالیت‌ها بازارسازی است. بازارسازان در بازارهایی مانند CME، ICE و Nasdaq به‌طور مستمر قیمت‌های خرید و فروش ارائه می‌کنند و به‌جای اینکه صرفاً روی جهت حرکت بازار شرط‌بندی کنند، از اختلاف قیمت خرید و فروش یا Spread درآمد کسب می‌کنند.

 

استراتژی‌های رایج در این شرکت‌ها شامل بازارسازی، آربیتراژ آماری، آربیتراژ ادغام و معاملات الگوریتمی یا فرکانس بالا است. این فعالیت‌ها معمولاً به رویکردهای کمی و مهارت‌های مهندسی و ریاضی متکی هستند. در این مدل، موقعیتی که معامله‌گر به دست می‌آورد یک شغل واقعی است و معمولاً با حقوق و پاداش همراه می‌شود.

پراپ فرم‌های تأمین سرمایه برای معامله‌گران خرده‌فروشی

مدلی که امروزه بسیاری از معامله‌گران آنلاین هنگام شنیدن عبارت «پراپ فرم» به آن فکر می‌کنند، شرکت‌های تأمین سرمایه خرده‌فروشی هستند. در این مدل، معامله‌گر هزینه‌ای پرداخت می‌کند، در یک حساب دمو تحت مجموعه‌ای از قوانین معامله می‌کند و در صورت رسیدن به هدف سود و رعایت محدودیت‌های تعیین‌شده، ممکن است حساب تأمین سرمایه دریافت کند.

سهم سود در این مدل معمولاً حدود 70 تا 90 درصد است، هرچند برخی شرکت‌ها سهم‌هایی تا 90 یا 95 درصد را نیز تبلیغ می‌کنند. شرایط دقیق پرداخت سود، محدودیت‌ها و ساختار حساب باید در قوانین همان شرکت بررسی شود. این شرکت‌ها همچنین بر اساس بازار یا دارایی مورد معامله با یکدیگر تفاوت دارند؛ از جمله فیوچرز، فارکس، ارزهای دیجیتال، سهام و اختیار معامله. قوانین و ساعات معاملات هر بازار متفاوت است. برای مثال، ساختار یک برنامه مبتنی بر معاملات فیوچرز با برنامه‌ای که بر اسپرد فارکس یا بازار 24 ساعته رمزارزها تمرکز دارد، یکسان نیست.

Trade the Pool نمونه‌ای از یک برنامه تأمین سرمایه متمرکز بر سهام است و The5ers مدل چنددارایی ارائه می‌کند که فارکس، CFD و فیوچرز را پوشش می‌دهد. این مثال‌ها صرفاً برای توضیح تفاوت مدل‌ها هستند و شرایط هر برنامه باید پیش از ثبت‌نام جداگانه بررسی شود.

قوانین و معیارهای مهم در پراپ فرم‌های خرده‌فروشی

پراپ فرم‌های خرده‌فروشی معمولاً محدودیت‌هایی برای زیان روزانه و دراودان شناور تعیین می‌کنند. در مقاله منبع، محدوده رایج حدود 4 تا 5 درصد برای حد ضرر روزانه و حدود 8 تا 10 درصد برای حداکثر دراودان شناور ذکر شده است؛ با این حال این اعداد بین شرکت‌ها متفاوت‌اند و نباید به‌عنوان استاندارد قطعی همه پراپ فرم‌ها در نظر گرفته شوند.

 

پیش از پرداخت هزینه ارزیابی، این موارد را بررسی کنید:

·         نوع دارایی: فیوچرز، فارکس، رمزارز، سهام یا سایر بازارها.

·         مسیر حساب: ارزیابی (Evaluation) یا تأمین سرمایه فوری (Instant Funding).

·         قوانین دراودان روزانه و دراودان شناور (Trailing Drawdown).

·         درصد تقسیم سود و زمان‌بندی اولین پرداخت.

·         شبیه‌سازی‌شده یا واقعی بودن سرمایه در مرحله‌ای که وارد آن می‌شوید.

قبولی در ارزیابی پایان مسیر نیست. حساب تأمین سرمایه نیز قوانین خاص خود را دارد و نقض یک قانون می‌تواند باعث بسته شدن حساب شود. بنابراین، صرفاً رسیدن به هدف سود در مرحله ارزیابی به معنای تضمین دریافت سود یا حفظ حساب نیست.

ارزیابی یا تأمین سرمایه فوری: تفاوت این دو مدل چیست؟

در مدل خرده‌فروشی، معمولاً دو مسیر اصلی برای ورود وجود دارد. مسیر سنتی، ارزیابی است: معامله‌گر در یک حساب دمو فعالیت می‌کند، به هدف سود تعیین‌شده می‌رسد و در چارچوب محدودیت‌های دراودان باقی می‌ماند تا پس از قبولی به مرحله تأمین سرمایه برسد.

در مدل جدیدتر، تأمین سرمایه فوری (Instant Funding) مرحله ارزیابی را حذف می‌کند و معامله‌گر از ابتدا وارد حساب تأمین سرمایه می‌شود. این مسیر معمولاً با هزینه بالاتر یا الزامات سخت‌گیرانه‌تر درباره برداشت سود و ثبات عملکرد همراه است. هیچ‌یک از این دو مدل را نمی‌توان بدون توجه به شرایط قرارداد بر دیگری ترجیح داد. هزینه پایین‌تر ارزیابی ممکن است با قوانین Reset سخت‌گیرانه‌تر همراه باشد، در حالی که هزینه بالاتر تأمین سرمایه فوری می‌تواند در ازای ورود سریع‌تر دریافت شود. بنابراین باید شرایط Reset، سقف پرداخت، قوانین ثبات عملکرد و هزینه واقعی هر مسیر را با یکدیگر مقایسه کرد.

همچنین اندازه اسمی حساب به‌تنهایی معیار مناسبی برای مقایسه نیست. فاصله بین موجودی حساب و حد مجاز زیان، در عمل اهمیت بیشتری از عدد بزرگی دارد که در تبلیغات به‌عنوان «سرمایه حساب» نمایش داده می‌شود.

پراپ فرم‌ها چگونه درآمد کسب می‌کنند؟

درک مدل درآمدی پراپ فرم می‌تواند به معامله‌گر کمک کند تا ساختار کارمزدها و قوانین یک شرکت را بهتر ارزیابی کند. شرکت‌های پراپ می‌توانند از سود معاملاتی حاصل از سرمایه‌ای که به کار می‌گیرند و همچنین سهمی از سود معامله‌گران درآمد داشته باشند. شرکت‌های تأمین سرمایه خرده‌فروشی یک مسیر درآمدی دیگر نیز دارند که در پراپ فرم‌های نهادی به این شکل وجود ندارد: هزینه ارزیابی (Evaluation Fee) که معامله‌گر پیش از دسترسی به حساب تأمین سرمایه پرداخت می‌کند.

مقاله منبع به پژوهش Barber، Lee، Liu و Odean در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی اشاره می‌کند که بر اساس آن بیش از 80 درصد معامله‌گران روزانه در یک دوره معمول شش‌ماهه متحمل زیان می‌شوند. این داده در مقاله برای توضیح اقتصاد مدل ارزیابی مطرح شده است؛ یعنی هزینه‌های پرداخت‌شده توسط معامله‌گرانی که ارزیابی را پشت سر نمی‌گذارند می‌تواند برای برخی شرکت‌های این حوزه یک منبع درآمد باشد. در نتیجه، نباید صرفاً فرض کرد که هر شرکت تأمین سرمایه تنها زمانی درآمد کسب می‌کند که معامله‌گران آن سود کنند. ساختار درآمدی شرکت، هزینه ارزیابی و شرایط تقسیم سود همگی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.

تفاوت پراپ فرم با صندوق پوشش ریسک و بروکر

پراپ فرم، صندوق پوشش ریسک و بروکر هر سه در صنعت مالی فعالیت می‌کنند، اما مدل کسب‌وکار یکسانی ندارند.

 

به همین دلیل، پراپ فرم از نظر ساختار نه یک بروکر است و نه یک صندوق پوشش ریسک. تفاوت مدل فعالیت آن‌ها در نوع سرمایه، رابطه با مشتری یا معامله‌گر و الزامات نظارتی نیز بازتاب پیدا می‌کند. مقاله منبع اشاره می‌کند که میزهای معاملات اختصاصی بانک‌ها پس از بحران مالی 2008 تحت نظارت بیشتری قرار گرفته‌اند و قانون ولکر فعالیت معاملاتی اختصاصی بانک‌ها را محدود کرده است.

چگونه نوع مناسب پراپ فرم را انتخاب کنیم؟

انتخاب پراپ فرم بهتر است از قیمت شروع نشود. ابتدا مشخص کنید در چه بازاری معامله می‌کنید، چه هدفی دارید و به دنبال یک مسیر شغلی هستید یا یک حساب تأمین سرمایه برای اجرای استراتژی شخصی خود.

اگر هدف شما ساختن یک مسیر شغلی در معاملات حرفه‌ای است، باید بیشتر به شرکت‌های پراپ نهادی، میزهای معاملاتی داخلی و شرکت‌های کمی توجه کنید. اگر به‌صورت مستقل معامله می‌کنید و به دنبال سرمایه بیشتری برای اجرای استراتژی خود هستید، برنامه‌های تأمین سرمایه خرده‌فروشی می‌توانند مدل متفاوتی را در اختیار شما قرار دهند.

پس از مشخص کردن هدف و بازار، شرایط حساب را بررسی کنید: قوانین دراودان، تقسیم سود، هزینه ارزیابی، شرایط برداشت، Reset و شبیه‌سازی‌شده یا واقعی بودن سرمایه. این جزئیات از اندازه اسمی حساب مهم‌ترند.

 

در نهایت، یک نوع واحد از پراپ فرم برای همه معامله‌گران مناسب نیست. انتخاب به بازار مورد معامله، تجربه، هدف شغلی یا معاملاتی و ساختار حساب بستگی دارد. برای معامله‌گر تازه‌کار نیز بررسی یک حساب دمو یا ارزیابی با هزینه و قوانین شفاف می‌تواند پیش از پرداخت هزینه‌های بیشتر، تصویر بهتری از شرایط فراهم کند.

جمع‌بندی: نوع پراپ فرم را قبل از انتخاب بشناسید

اصطلاح «پراپ فرم» در عمل دو دنیای متفاوت را پوشش می‌دهد. یک مدل، پراپ فرم نهادی است که معامله‌گر را استخدام می‌کند و در قالب یک رابطه شغلی، حقوق و معمولاً پاداش عملکرد پرداخت می‌کند. مدل دیگر، شرکت تأمین سرمایه خرده‌فروشی است که معامله‌گر برای ورود به برنامه آن هزینه پرداخت می‌کند، ارزیابی را پشت سر می‌گذارد و در صورت موفقیت می‌تواند به حساب تأمین سرمایه و تقسیم سود دسترسی پیدا کند.

بنابراین، صرفاً دیدن عنوان «پراپ فرم» اطلاعات کافی درباره مدل شرکت در اختیار شما نمی‌گذارد. ابتدا بازار مورد نظر و هدف خود را مشخص کنید، سپس مدل کسب‌وکار و مسیر حساب را بررسی کنید. پیش از پرداخت هر مبلغ نیز قوانین دراودان، شرایط پرداخت سود، محدودیت‌ها، هزینه‌های Reset و واقعی یا شبیه‌سازی‌شده بودن سرمایه را بخوانید.

اندازه بزرگ‌تر حساب در تبلیغات لزوماً به معنای سرمایه قابل استفاده بیشتر نیست؛ آنچه برای معامله‌گر اهمیت عملی دارد، قوانین حساب و فاصله آن با حد مجاز زیان است. شناخت این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند پراپ فرم‌های مختلف را بر اساس ساختار واقعی آن‌ها با یکدیگر مقایسه کنید.

منبع : این مقاله بر اساس متن انگلیسی Trade the Pool با عنوان «Types of Prop Firms Explained: Institutional, Retail Funded, and Every Model in Between» که در 12 اوت 2026 منتشر شده، ترجمه و برای خواننده فارسی‌زبان بازنویسی شده است.